μηχανές ασφαλείας


Θα πρέπει να ξεκινήσουμε αυτή την παρουσίαση, με ένα πολύ σύντομο χρονικό, στην εξέλιξη των ξυριστικών μηχανών ασφαλείας.

Η μηχανή ασφαλείας σαν εργαλείο ξυρίσματος, εμφανίζεται το 1762 και αποδίδεται στο Γάλλο Ζαν Ζακ Περέ (Jean Jacque Perret). Η ανακάλυψη του οποίου ήταν μια προστατευτική μπάρα από επεξεργασμένο ξύλο, η οποία εφάρμοζε επάνω στα ξυράφια ξυρίσματος, που χρησιμοποιούσαν εκείνη την εποχή.

Σαν πατέντα εφεύρεσης κατοχυρώνεται επίσημα το 1880, αν και η αίτηση για την έγκρισή της, φαίνεται να έχει γίνει  αρκετά χρόνια πρίν. 

μηχανή κλειστού τύπου

Ακριβώς με την ανατολή του 20ου αιώνα, ένας οραματιστής εφευρέτης, ο Κίνγκ Ζιλέτ (King Camp Gillette), κόντρα στις αντίθετες απόψεις των "ειδικών" της εποχής του, παρουσιάζει τις πρώτες λεπίδες μιας χρήσης, που με την κατάλληλη μηχανή ξυρίσματος, κατασκευασμένη για το σκοπό αυτό, είναι ικανές να δώσουν ένα αποτελεσματικό και βαθύ ξύρισμα.

Έτσι το 1901 ξεκινάει η νέα εποχή στο τρόπο του προσωπικού ξυρίσματος, αλλάζοντας για πάρα πολλούς την καθημερνότητα. Η εφεύρεση του Gillette, άργησε κάπως έως ότου μπεί σε μαζική παραγωγή. Στην λύση φαίνεται να βοήθησε ο συνεργάτης και καθηγητής στο MIT Δρ. Γουϊλλιαμ Νίκερσον (William Nickerson). Χάρις στην μέθοδο επεξεργασίας, χάλυβα υψηλής περιεκτικότητας σε άνθρακα, έλυσε το πρόβλημα κατασκευής και άνοιξε τον δρόμο, για την χρήση μηχανών ασφαλείας με αξιόπιστες λεπίδες και για ένα άκρως αποτελεσματικό καθημερινό ξύρισμα, χωρίς την ανάγκη  για επίσκεψη σε κουρείο. 

Κατά την διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, οι μηχανές ασφαλείας θα γνωρίσουν τεράστια απήχηση, αφού η Gillette εξασφαλίζει ένα συμβόλαιο με τον Αμερικανικό Στρατό, για την προμήθεια κίτ ξυρίσματος γιά κάθε αμερικανό στρατιώτη.

Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα, οι μηχανές ασφαλείας να γίνουν διάσημες, καθώς ένας τεράστιος αριθμός από αυτές θα κυκλοφορήσουν στην Ευρώπη και θα αποκτήσουν καινούργιους φανατικούς θαυμαστές.  

*Στα 1930 ο Ότο Στρόπ (Auto Strop) ένας μικρός ανταγωνιστής του Gillette, προτείνει μια ιδέα που φαίνεται να ανήκει στον εφευρέτη Χένρυ Γκέϊνσμαν (Henry Gainsman) ένα νέο τρόπο κατασκευής της λεπίδας. Το format με το οποίο τις γνωρίζουμε έως και σήμερα, αντί των τριών οπών που διέθεταν οι αρχικές, που είχε εφεύρει ο Gillette. 
Θα ακολουθήσει μια διαμάχη για την κατοχύρωσει του νέου σχεδιασμού της λεπίδας. 
Η κατάληξη αυτής της αντιπαράθεσης, θα είναι να υπάρξει ένας "συμβιβασμός" και ο Henry Gainsman, o αρχικός εμπνευστής, να βρεθεί στο διοικητικό συμβούλιο της Gillette.  Η Gillette υιοθετεί και θέτει το νέο σχέδιο λεπίδας σε παραγωγή. Σε πολύ σύντομο χρόνο, θα παρουσιάσει την ιδέα του Gainsman στην αγορά.  (πηγή: Randal C. Picker - University of Chicago Law School)

Την ίδια χρονιά, η Gillette παρουσιάζει και μια νέα καινοτομία. Μιά μηχανή, με μεγαλύτερη ακρίβεια στη γωνία κοπής, ρύθμιση ανοίγματος και κλεισίματος της κεφαλής και βελτιωμένη λαβή.

Το 1957 εμφανίζεται η πρώτη ρυθμιζόμενη μηχανή ασφαλείας.

Μέχρι τα μέσα και προς τα τέλη της δεκαετίας του 1960, θα λέγαμε ότι η διαδρομή εξέλιξης στις "προσωπικές" - ξυριστικές μηχανές ασφαλείας, είναι μία.

Michael Collins 1969,
 ο αστροναύτης- πλοηγός του Apollo 11
στην διάσημη φωτογραφία, ενώ ξυρίζεται,
 με μία Techmatic, καθ' οδόν πρός το φεγγάρι 
 

Η πρώτη μηχανή που αρχίζει να ταράζει αυτή την κοινή πορεία, είναι η Gillette Techmatic το 1965, μια μηχανή με ενιαίο σκέλος, τυλισσόμενο και ανασυρόμενο.

Μιά μηχανή που θα αποκτήσει τεράστια δημοτικότητα, αφού η Gillette εξασφαλίζει συμβόλαιο με την Nasa και γίνεται χορηγός στο διαστημικό πρόγραμμα Apollo.

Ακολουθεί το 1971, η  παρουσίασει της Trac-II, της πρώτης ξυριστικής μηχανής με σύστημα διπλής λεπίδας, της Gillette.

Αρχίζει πλέον ο διαχωρισμός, των μηχανών μιας χρήσης και των παραδοσιακών μηχανών ασφαλείας, η οποίες συνεχίζουν έως και σήμερα να χρησιμοποιούν, λεπίδες διπλής αιχμής, τα παραδοσιακά "ξυραφάκια".

Η εξέλιξη όμως και στις μηχανές ασφαλείας μέχρι σήμερα, είναι εντυπωσιακή. Σε αυτό συμβάλλουν, η εξέλιξη στην επεξεργασία των μετάλλων και φυσικά οι νέες τεχνολογίες στον σχεδιασμό, αλλά ακόμα και στην παραγωγή του τελικού προϊόντος.

Υπάρχουν μοντέλα σήμερα, που μέχρι την τελική υλοποίησή τους, δεν παρεμβαίνει ανθρώπινο χέρι! Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το τελευταίο μοντέλο της εταιρείας BlackLand, η περίφημη Blackbird Machined. 


Ξυριστικές Μηχανές Ασφαλείας.

μηχανή ανοικτού τύπου
Καταρχάς το χαρακτηριστικό "ασφαλείας" το χρωστούν στον τρόπο με τον οποίο είναι κατασκευασμένες και αφορά την μπάρα ασφαλείας που βρίσκεται στην βάση της κεφαλής, εμποδίζοντας την λεπίδα από το να είναι εντελώς εκτεθειμένη, προστατεύοντας έτσι το πρόσωπο, αυτού που την χρησιμοποιεί. 

 

Σήμερα ξεχωρίζουμε τις συγκεκριμένες ξυριστικές μηχανές σε πέντε κατηγορίες.


1. Ανοικτού τύπου ή ανοικτής χτένας - open comb

2. Κλειστού τύπου η κλειστής χτένας - closed comb

3. Ρυθμιζόμενες - adjustable

4. TTO/Πεταλούδας - Twist to Open/Butterfly

5. Σλάντ - Slant


Οι κατηγορίες αντιστοιχούν στον τύπο κατασκευής της κεφαλής. Δηλαδή, σε πιο βαθμό αφήνετε εκτεθειμένη η λεπίδα κατά την χρήση της (ανοικτή ή κλειστή χτένα), εάν ρυθμίζεται η έκθεση της λεπίδας (ρυθμιζόμενη), εάν το καπάκι ανοίγει για την τοποθέτηση της λεπίδας σαν "πεταλούδα" και τέλος εάν η κεφαλή έχει διαγώνια κλίση, σαν "γκιλοτίνα" (slant), για πιο αποτελεσματική κοπή της γενειάδας. Μια καινοτομία η οποία έρχεται από πολύ παλαιότερα και παρουσιάζεται σήμερα, από την Γερμανική εταιρεία Merkur, την ιταλική Fatip κ.α.        

Η κλειστού τύπου είναι γενικά πιο ήπια και την προτιμά οι πλειοψηφία όσων χρησιμοποιούν παραδοσιακές μηχανές ασφαλείας, για γρήγορο, αποτελεσματικό, καθημερινό ξύρισμα, χωρίς προβλήματα ερεθισμών, εκδορών ή αμυχών. Είναι  ιδανική επίσης για νέους στην χρήση, παραδοσιακής ξυριστικής μηχανής. 

Μια ανοικτής χτένας μηχανή, έχοντας περισσότερο εκτεθειμένη την λεπίδα, δίνει σαφώς καλύτερα αποτελέσματα, προσφέροντας βαθύτερο ξύρισμα αλλά ταυτόχρονα απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και εμπειρία. 

Η ανοικτού τύπου μηχανές χαρακτηρίζονται ως "επιθετικές", χωρίς αυτό βέβαια να είναι κάτι που θα πρέπει να φοβίζει κάποιον. Απλά θέλουν ένα χρόνο προσαρμογής στην χρήση τους, για όσους μεταπηδούν από μιά πιο ασφαλή μηχανή κλειστής χτένας.

μηχανή Slant
Στην ίδια κατηγορία όσον αφορά το αποτέλεσμα και την "επιθετικότητα", θα μπορούσαμε να εντάξουμε και την μηχανή Σλάντ, η οποία και λόγω του σχεδιασμού της (λοξή κεφαλή), απαιτεί εμπειρία. Τα χαρακτηριστικά της αλλά και το αποτέλεσμα που δίνει, θα λέγαμε ότι είναι παρόμοιο, με μία απλή ανοικτού τύπου μηχανή.

Όσον αφορά τις ρυθμιζόμενες μηχανές, αυτές προσφέρουν τις επιλογές, από ένα ήπιο ξύρισμα στην χαμηλή βαθμίδα ρύθμισης, έως και ένα "επιθετικό" και βαθύ εάν κάποιος το επιθυμεί, ρυθμίζοντας στην μέγιστη βαθμίδα. Είναι μηχανές που θα τις λέγαμε ...."όλα σε ένα".


Οι μηχανές πεταλούδας (twist to open), είναι σε γενικές γραμμές ήπιες και χαμηλού κόστους μηχανές και προτιμούνται κυρίως από νέους στον χώρο του παραδοσιακού ξυρίσματος ή από όσους θέλουν να έχουν μια φτηνή μηχανή, χωρίς να τους απασχολεί και πάρα πολύ η τελειότητα στο αποτέλεσμα. 

Πέρα όμως από τις βασικές κατηγορίες, κατά καιρούς παρουσιάζονται νέες καινοτόμες ιδέες και παραλλαγές. Όπως είναι: 

  • μηχανή με πλάκες εναλλαγής βάσης της κεφαλής, δίνοντας την δυνατότητα στην μηχανή να αλλάζει συμπεριφορά σαν ρυθμιζόμενη. Μια καινοτομία που παρουσίασε η καναδική εταιρεία Rockwell. 
  • μηχανή με δύο base plate ανοικτής και κλειστής χτένας στην ίδια συσκευασία (convertible), όπως είναι αυτή της εταιρείας Parker
  • μηχανή πεταλούδα και ρυθμιζόμενη, όπως π.χ. της Ιαπωνικής Feather 
  • μηχανή με κεφαλή δύο τύπων στο ίδιο base plate, δηλαδή ανοικτής χτένας από την μία πλευρά και κλειστής χτένας από την άλλη, όπως είναι αυτή που έρχεται από την εταιρεία Yaqi